Regisseur Dos Santos schokt filmwereld en brengt nieuwe film enkel uit op ouderwetse videoband

In dit artikel:

Filmmaker Roberto dos Santos brengt zijn dystopische sciencefictiondebuut This Is How The World Ends wereldwijd eerst uitsluitend op videoband uit — een bewuste keuze als protest tegen de opkomst van kunstmatige intelligentie en als middel om betrokkenheid van het publiek af te dwingen. De Zuid-Afrikaans-Portugese regisseur, voormalig advocaat en autodidact, produceerde de film via zijn eigen bedrijf And Films; medeproducenten zijn Byron Davis en Suraya Suliman. Volgens dos Santos is het doel mensen letterlijk iets te laten ondernemen om kunst te ervaren: wie de film wil zien moet een VHS-band aanschaffen en een videorecorder hebben.

Het verhaal draait om broer en zus Dani en Tom Freeman die elkaar zoeken op een woestijnfeest terwijl de menselijke beschaving uiteenvalt door AI-gestuurde ‘Machine States’. De keuze voor een fysiek, imperfect medium past thematisch: VHS staat voor het menselijk, foutgevoelige en participatieve tegenover glad geproduceerde, door algoritmes gegenereerde content. Dos Santos zegt dat kunst waarde verliest als iedereen het op identieke, geautomatiseerde wijze kan reproduceren; hij benadrukt het belang van menselijke betrokkenheid in entertainment.

This Is How The World Ends is de eerste wereldwijde commerciële ‘straight-to-VHS’-release sinds ongeveer twintig jaar (sinds A History of Violence uit 2006). De banden verschijnen officieel op 7 juni, op International VHS Day; pas later volgen Blu-ray, dvd, bioscoop en streaming. De omgekeerde releasevolgorde is opzettelijk en heeft al geleid tot extra bestellingen vanwege grotere vraag dan verwacht. Dos Santos laat ook persoonlijke motieven doorschemeren: na meerdere confrontaties waarbij hij onder schot werd gehouden besloot hij zijn tijd aan hartstochtelijke filmprojecten te besteden — een traject dat zijn debuut tot Cannes bracht.

Kortom: dos Santos gebruikt nostalgisch, analoog materiaal zowel als artistiek statement tegen AI-gedreven massaproductie als om een selectief, actief publiek te creëren.