Netflix komt met nu al zeer omstreden serie

In dit artikel:

Netflix brengt op 21 oktober 2026 de zesdelige realityserie *The New Stanford Prison Experiment* uit. Dertig vrijwilligers verblijven maximaal twee weken in een echte gevangenis en worden willekeurig verdeeld over de rollen van bewaker en gevangene. De machtsverhoudingen en strikte regels moeten zichtbaar maken hoe gewone mensen reageren wanneer ze veel macht krijgen of juist vrijwel alle controle verliezen. De makers onderzoeken of deelnemers vasthouden aan hun eigen normen en waarden, of zich steeds meer naar hun toegewezen rol gaan gedragen.

De serie is geïnspireerd op het beruchte experiment van psycholoog Philip Zimbardo uit 1971 aan Stanford University. Dat onderzoek werd na zes dagen beëindigd, hoewel het één tot twee weken zou duren, en kreeg later zware kritiek vanwege de ethische bezwaren en gebrekkige wetenschappelijke opzet. Juist daarom leidt de Netflix-productie nu al tot veel verontwaardiging: critici vragen zich af waarom een experiment dat geldt als voorbeeld van onverantwoord onderzoek opnieuw wordt uitgevoerd.

Producent Jane Lipsitz zegt dat de makers die reactie begrijpen. Volgens haar gaat het niet om een letterlijke herhaling: de deelnemers, veiligheidsmaatregelen en uiteindelijke uitvoering verschillen van die in 1971. Toch blijft de vraag of het verantwoord is om een vergelijkbare machtsproef als entertainment te presenteren.