Jaren later blijkt 'Predator' veel slimmer dan gedacht: de verborgen laag maakt de actiefilm ineens geniaal
In dit artikel:
De Predator-franchise groeide uit tot een van de grootste scifi-actiereeksen, met films, boeken, strips en games, maar alles begon in 1987 met de eerste film Predator. John McTiernan regisseerde het scenario van de broers Jim en John Thomas, met Arnold Schwarzenegger in de hoofdrol; bijna veertig jaar later geldt de film als een klassieker die nog steeds wordt besproken. Recent verschenen nog twee nieuwe titels, maar het origineel blijft de basis.
In de film speelt Schwarzenegger Dutch, commandant van een elite-paramilitair team dat in een Centraal-Amerikaans regenwoud een gijzelingsoperatie uitvoert. Tijdens de missie blijkt hun echte tegenstander een technologisch geavanceerde buitenaardse jager te zijn (gespeeld door Kevin Peter Hall), die het team één voor één uitschakelt. De cast bevat verder namen als Elpidia Carrillo, Carl Weathers, Bill Duke, Jesse Ventura en Shane Black.
Predator onderscheidde zich doordat het twee populaire jaren-80-genres combineerde: de slasher en de actiethriller. De buitenaardse jager fungeert als gemaskerde moordenaar, terwijl Dutch de rol van overlevende held – het slasher‑archetype van de ‘final girl’ – op zich neemt, maar dan in gespierde mannelijkheid. Die mix levert zowel fysieke spanning als psychologisch verzet tegen de conventies van pure actie.
Onder het oppervlak functioneert de film ook als kritiek op de macho-cultuur van actiecinema en op het Amerikaanse buitenlandse beleid in de jaren tachtig. Het team van gewapende huurlingen wordt telkens overklast door een slimmer wezen, wat de kwetsbaarheid van brute kracht benadrukt. Bovendien blijkt de missie in de jungle geen duidelijke rechtvaardiging te hebben, wat kan worden gelezen als een subtiele verwijzing naar zinloos ingrijpen en imperialistische neigingen.
De Predator staat daardoor dubbel gelaagd: hij is tegelijk meedogenloze, ongecompliceerde entertainment en een film die verwachtingen en politieke thema’s slim speelt. McTiernan zou later met Die Hard het actiegenre verder beïnvloeden; toch blijft de originele Predator uit 1987 voor velen het meest geslaagde voorbeeld van snelle actie met inhoud. De film is beschikbaar op Disney+.