Een scifi-meesterwerk blijft voor altijd onaangeraakt: waarom niemand zich ooit aan een remake van '2001' zal wagen

In dit artikel:

2001: A Space Odyssey uit 1968, geproduceerd en geregisseerd door Stanley Kubrick en mede-geschreven met sciencefictionschrijver Arthur C. Clarke, wordt nog altijd gezien als een van de invloedrijkste films ooit gemaakt. Het verhaal, gebaseerd op kortverhalen van Clarke zoals The Sentinel, volgt een ruimtemissie naar Jupiter nadat op aarde een mysterieuze buitenaardse monoliet wordt ontdekt. Belangrijke castleden zijn onder andere Keir Dullea, Gary Lockwood en William Sylvester; Douglas Rain leverde de stem van HAL 9000, de beruchte boordcomputer die in conflict komt met de bemanning.

Bij de première splitste de film critici, maar na verloop van tijd groeide hij uit tot een klassieker. Technisch en visueel was 2001 baanbrekend: de film streefde naar wetenschappelijke geloofwaardigheid en introduceerde visuele effecten en ruimtelijke composities die hun tijd ver vooruit waren. Kubricks strakke regie, het langzame, meditatieve tempo en het gebruik van klassieke muziek in plaats van een traditionele soundtrack dragen bij aan de unieke, bijna abstracte sfeer die veel kijkers nog steeds aanspreekt. Diezelfde kenmerken maken het ook lastig een remake te bedenken die de oorspronkelijke magie evenaart zonder het fundament van rust, mysterie en visuele precisie te verliezen.

Er verscheen in 1984 wel een vervolg, 2010: The Year We Make Contact, maar dat stond los van Kubricks visie en behaalde nooit de iconische status van het origineel. Voor veel filmliefhebbers maakt juist Kubricks onafgebroken betrokkenheid en perfectionisme 2001 vrijwel onaangeraakt: een moderne hervertelling met meer actie en snellere montage zou waarschijnlijk eerder afbreuk doen dan iets toevoegen. Daarnaast leeft de film mede door impliciete vertelkunst — weinig dialoog, lange scènes die ruimte geven voor interpretatie — waardoor het mysterie intact blijft.

Kort: 2001 is een film die inhoudelijk en technisch de standaard voor sciencefiction verlegde en nog steeds invloedrijk is, maar door zijn specifieke toon en Kubricks stempel zo eigenzinnig is dat een remake voor velen overbodig of zelfs heiligschennis zou zijn. De film is beschikbaar via platforms als Pathé Thuis en Prime Video.