Deze enorme Marvel-gok veranderde de val van een van de rijkste Hollywood-acteurs in een haast onmogelijke triomf

In dit artikel:

Robert Downey Jr. begon al op vijfjarige leeftijd op het witte doek, in Pound (1970) van zijn vader, en groeide in de jaren tachtig uit tot een herkenbaar gezicht in tienerfilms zoals Weird Science (1985) en Less than Zero (1987). Zijn doorbraak als serieuze acteur kwam in 1992 met Chaplin, een rol die hem een BAFTA en een Oscarnominatie opleverde.

Tegelijkertijd raakte Downey Jr. vanaf het eind van de jaren negentig verstrikt in een jarenlange verslavings- en juridische crisis. In 1996 leidde zijn middelengebruik tot meerdere arrestaties — waaronder het bezit van drugs en een vuurwapen en het beruchte incident op Sunset Boulevard waarbij hij in het huis van een buurman in slaap viel — gevolgd door verplichte afkickschema’s, proeftijd en terugkerende behandeltrajecten. Met steun van collega’s en door rechtsmaatregelen werd hij meerdere keren behandeld; sinds 2003 is hij naar eigen zeggen clean.

Zijn professionele comeback startte via televisie: een rol in Ally McBeal leverde hem een Golden Globe op, en The Singing Detective (2003) kwam er mede dankzij dat collega’s verzekerings- of productiemaatregelen troffen. De echte omslag vond plaats toen Marvel in 2008 het risico nam hem te casten als Tony Stark/Iron Man. Die keuze veranderde zijn carrière radicaal: tien MCU-films volgden, waarna hij één van de best verdienende sterren van Hollywood werd. Als soloacteur brachten zijn films wereldwijd meer dan 14,3 miljard dollar op.

Naast het MCU scoorde hij met titels als Sherlock Holmes (2009) — weer een Golden Globe — en recent kreeg hij brede erkenning voor zijn bijrol als Lewis Strauss in Oppenheimer (2023), waarvoor hij de Oscar, Golden Globe en BAFTA voor beste mannelijke bijrol won. Van kindacteur tot zwaar gevallen ster en uiteindelijk onmisbare Hollywoodpionier: Marvels investering in 2008 wordt gezien als de sleutel tot zijn tweede leven als topacteur.