De beste tijdreisfilm waar je nog nooit van hebt gehoord, is ook de meest gestoorde

In dit artikel:

Als je Tenet kent, weet je hoe verwarrend tijdreisfilms kunnen zijn — Primer nam die ambitie al in 2004 op zich, maar dan met een handvol middelen en een veel rauwere stijl. Shane Carruth schreef, regisseerde, produceerde, monteerde, componeerde en speelde mee in zijn eigen speelfilmdebuut. Met een achtergrond in wiskunde en techniek liet hij de meeste rollen door vrienden en familie spelen, nadat hij moeite had acteurs te vinden die de ingetogen, niet-theatrale dialogen konden dragen.

De film volgt twee ingenieurs, Aaron en Abe, die per ongeluk een apparaat construeren waarmee ze terug in de tijd kunnen. Wat aanvankelijk een intellectuele ontdekking is, verandert langzaam in psychologische ontwrichting: experimenten en herhaalde lussen leiden tot groeiende ambitie, wantrouwen en uiteindelijk vijandschap tussen de twee. Carruth kiest bewust voor ongedempte, vakinhoudelijke dialogen — de machine oogt eenvoudig, maar de technische uitleg en de morele consequenties maken het verhaal complex en geloofwaardig.

Primer won de Grand Jury Prize op Sundance en kreeg daarna een beperkte bioscooprelease; sindsdien heeft de film cultstatus verworven onder sciencefictionliefhebbers en wordt hij vaak genoemd als een van de moeilijkst te vatten maar meest realistisch aandoende tijdreisfilms. Het is een film die door zijn gelaagdheid en gesloten vertelstructuur meerdere kijkbeurten nodig heeft om patronen en implicaties te ontwarren.

Voor wie geïnteresseerd is: Primer is momenteel niet te vinden op Nederlandse streamingdiensten, maar is wel verkrijgbaar op dvd. De film blijft aantrekkelijk voor kijkers die van intellectuele puzzels, low-budget inventiviteit en morele drama’s in een technisch jasje houden.