250 mensen verlieten woedend de bioscoop tijdens de première van deze controversiële film

In dit artikel:

Volgende maand begint het festival van Cannes weer; het definitieve programma wordt volgende week bekendgemaakt. Terugkijkend op beruchte momenten uit het festivalverleden staat Gaspar Noé’s Irréversible (2002) nog altijd symbool voor de grens tussen provocatie en kunst. Toen de film in Cannes draaide, verlieten naar verluidt zo'n 250 bezoekers voortijdig de zaal en raakten ongeveer twintig mensen flauw door de expliciete en schokkende beelden.

Irréversible volgt drie hoofdpersonen — Marcus (Vincent Cassel), Pierre (Albert Dupontel) en Alex (Monica Bellucci) — en vertelt het verhaal in omgekeerde chronologie: de film begint met de consequenties en eindigt met wat eraan voorafging. De meest omstreden scène is een bijna negen minuten durende, onafgebroken opname van een verkrachting in een metrostation. Die scène veroorzaakte destijds heftige reacties; een brandweerwoordvoerder noemde de vertoning iets wat hij in 25 jaar nog niet had meegemaakt.

Critici waren verdeeld: veel lof voor acteerwerk en Noé’s regie en analyse van thema’s als chaos, tragedie en tijd, maar ook brede veroordeling van de expliciete geweldsweergave. Voor sommigen is Irréversible een krachtig kunstwerk dat opzettelijk ongemak oproept; voor anderen gaat de film ethisch en esthetisch te ver — in sommige landen leidde dat zelfs tot verboden of aanpassingen.

Irréversible wordt nog steeds genoemd als één van de meest schokkende films van de moderne cinema. Wie zelf wil oordelen, kan de film via onder meer Prime Video huren of op dvd aanschaffen. Noé’s reputatie als grensverlegger in de arthouse blijft onverminderd: zijn werk roept sterke reacties op en zet het debat over de grenzen van filmmaken scherp op de kaart.